Anh chị có bao giờ rơi vào tình huống này chưa? Anh chị mở buổi webinar, nói một câu tâm huyết, vậy mà người nghe nhắn vào khung chat: “Anh ơi tiếng rè quá”, “Em nghe lúc được lúc mất”. Cả buổi anh chị chuẩn bị kỹ lưỡng, nội dung hay, giọng cũng đã luyện, nhưng người ta lại bận nghe cái tiếng rè thay vì nghe anh chị.
Có một sự thật hơi phũ phàng. Giọng anh chị hay đến đâu, nếu qua chiếc míc dở thì người nghe vẫn nhận về một thứ méo, rè, nhỏ. Họ không nghe được giá trị thật. Vậy thiết bị đóng vai trò gì, và sắp xếp thế nào cho giọng nói được nghe đúng giá trị của nó? Đây là bài Trung Voice viết riêng cho anh chị, từ góc của một người 8 năm sống trong phòng thu.
Vì sao míc dở lại làm phí cả một giọng hay
Trong phòng thu, Trung Voice học được một điều rất sớm. Cái míc không tạo ra giọng hay, nhưng cái míc dở thì đủ sức phá hỏng một giọng hay. Nó giống như một bức tranh đẹp mà chụp bằng máy mờ. Người xem chỉ thấy bản sao nhòe nhoẹt, không thấy được tác phẩm thật.
Khi anh chị nói qua míc laptop hay tai nghe điện thoại rẻ tiền, âm thanh bị bóp lại trong một dải hẹp. Những phần ấm, dày, tròn trịa của giọng anh chị bị cắt mất. Cái còn lại thường là phần chua, mỏng, lẫn tạp âm. Người nghe không biết giọng thật của anh chị đầy đặn ra sao, vì họ chưa từng được nghe nó nguyên vẹn.
Cho nên đầu tư vào âm thanh không phải là tô vẽ. Nó là gỡ bỏ lớp màng cản trở để giọng đã luyện của anh chị đi thẳng tới tai người nghe. Anh chị bỏ công luyện giọng bao lâu, đừng để một thiết bị vài trăm nghìn làm rơi rụng hết công sức đó.
Nguyên tắc gốc: giọng là chính, thiết bị là vỏ
Trước khi đi vào kỹ thuật, Trung Voice muốn anh chị giữ một nguyên tắc trong đầu suốt cả bài. Giọng nói là cái lõi, thiết bị chỉ là cái vỏ. Một cái vỏ đẹp bọc quanh cái lõi rỗng thì vẫn rỗng.
Trung Voice gặp nhiều anh chị mua míc đắt tiền, mua đèn xịn, nhưng vẫn nói hụt hơi, vẫn đều đều, vẫn run khi vào câu đầu. Thiết bị tốt lúc đó chỉ làm cái dở được nghe rõ hơn mà thôi. Ngược lại, một người có giọng vững mà dùng thiết bị tầm trung vẫn tạo ra trải nghiệm tốt hơn nhiều.
Thiết bị không thay được luyện tập. Nó chỉ giúp giọng đã luyện được nghe đúng. Đầu tư theo thứ tự đó thì đồng tiền của anh chị mới không phí.
Vậy nên bài này không phải lời mời anh chị đi sắm đồ. Nó là cách để cái vỏ phục vụ cái lõi, chứ không phải che lấp việc cái lõi chưa được rèn.
Chọn míc và đặt míc cho đúng
Đây là phần Trung Voice có thể nói với anh chị một cách có thẩm quyền, vì 8 năm thu âm cho VinFast, Honda, Ford, Nescafé, Clear Men, 7Up là 8 năm ngày nào cũng làm việc với míc.
1. Một chiếc míc đủ tốt là đủ
Anh chị không cần míc phòng thu hàng chục triệu. Với diễn giả trực tuyến, một chiếc míc cài áo nhỏ hoặc một míc để bàn tầm trung đã hơn hẳn míc laptop. Điều quan trọng không phải giá tiền, mà là míc đó đưa giọng anh chị đến gần và sạch hơn.
Nếu anh chị hay di chuyển khi nói, míc cài áo tiện hơn vì khoảng cách luôn cố định. Nếu anh chị ngồi yên một chỗ, một míc để bàn đặt đúng vị trí sẽ cho âm dày và ấm hơn.
2. Khoảng cách quyết định nhiều hơn anh chị nghĩ
Sai lầm phổ biến nhất Trung Voice thấy là đặt míc quá xa. Míc cách miệng cả nửa mét thì thu giọng nhỏ, lẫn tiếng phòng, nghe xa xăm như nói trong hầm. Hãy đưa míc gần lại, khoảng một gang tay tới một gang rưỡi tính từ miệng.
Nhưng đừng để míc ngay trước luồng hơi thở. Khi đó những âm bật như “p”, “b”, “t” sẽ tạo tiếng phụt khó chịu. Mẹo đơn giản là đặt míc hơi chếch sang một bên khóe miệng, thay vì thẳng trước môi. Luồng hơi đi qua mà không đập thẳng vào míc.
3. Đeo tai nghe khi nói
Nhiều anh chị bỏ qua chi tiết này. Khi anh chị bật loa ngoài lúc đang nói, tiếng từ loa lọt ngược vào míc, gây vọng và đôi khi rú rít. Chỉ cần đeo một tai nghe có dây là tiếng người nghe đi vào tai anh chị, không lọt ra ngoài, và míc chỉ thu đúng giọng anh chị. Một thay đổi nhỏ, khác biệt lớn.
Xử lý phòng vang, kẻ thù thầm lặng của âm thanh
Anh chị có để ý không, có những căn phòng nói vào nghe vang như nhà tắm. Đó là vì âm thanh dội vào tường trống, sàn cứng, trần cao rồi vọng lại. Míc tốt đến mấy cũng thu luôn cả cái vang đó, và giọng anh chị trở nên xa, loãng, kém rõ.
Tin tốt là chống vang gần như không tốn tiền. Phòng càng nhiều đồ mềm thì càng ít vang. Trung Voice gợi ý anh chị vài cách đơn giản.
- Chọn phòng có nhiều đồ mềm. Phòng có rèm dày, thảm, sofa, giường, tủ quần áo sẽ hút âm tốt hơn phòng trống. Tránh quay ở phòng trống trải, tường gạch, sàn gạch.
- Đặt một tấm gì đó mềm sau lưng míc. Một tấm rèm, một cái chăn treo, một kệ sách đầy sách đều hút bớt âm dội. Anh chị không cần mua mút tiêu âm ngay, hãy tận dụng đồ sẵn có trước.
- Nói gần míc hơn một chút. Khi giọng tới míc mạnh và sớm, phần vang của phòng tới sau sẽ chìm xuống, tự nhiên giảm cảm giác vang.
Chỉ cần dọn cho căn phòng bớt vang, anh chị sẽ thấy giọng mình gọn lại, gần lại, rõ ràng hơn hẳn mà chưa cần đụng tới thiết bị nào.
Ánh sáng và khung hình, để uy tín không bị tối đi
Giọng là chính, nhưng với diễn giả trực tuyến thì hình ảnh vẫn nâng đỡ rất nhiều cho uy tín. Một khung hình tối, mặt mờ, hậu cảnh lộn xộn khiến người nghe ngầm hạ thấp đánh giá trước cả khi anh chị mở lời. Phần này tuy không thuộc về giọng, nhưng nó là cái vỏ giúp giọng được tin.
1. Ánh sáng đặt phía trước, không phải phía sau
Lỗi hay gặp nhất là ngồi quay lưng vào cửa sổ. Ánh sáng từ sau lưng biến anh chị thành một cái bóng đen. Hãy để nguồn sáng chính ở phía trước mặt, hơi cao hơn tầm mắt một chút. Một cửa sổ ban ngày, hoặc một đèn để bàn ánh sáng dịu hắt vào mặt, là đủ để gương mặt anh chị sáng rõ và đáng tin.
2. Camera ngang tầm mắt
Đặt camera quá thấp khiến người nghe nhìn lên cằm và mũi anh chị, trông kém trang trọng. Hãy kê laptop hoặc điện thoại lên sao cho camera ngang tầm mắt. Khi đó anh chị nhìn thẳng vào người nghe, ánh mắt ngang hàng, tạo cảm giác tự tin và tôn trọng.
3. Hậu cảnh gọn gàng, đừng lộn xộn
Phía sau anh chị không cần sang trọng, chỉ cần gọn. Một bức tường sạch, một kệ sách ngăn nắp, một cây xanh là đủ. Tránh giường chưa dọn, đống đồ bừa bộn, hay người qua lại phía sau. Hậu cảnh gọn giúp người nghe dồn sự chú ý vào gương mặt và giọng nói của anh chị.
Checklist trước mỗi buổi nói trực tuyến
Trung Voice gom lại thành một checklist ngắn để anh chị chạy qua trước khi bấm nút phát sóng. Mất chừng hai phút, nhưng cứu được cả buổi.
- Míc: đã cắm đúng míc rời chưa, hay máy vẫn đang dùng míc laptop? Kiểm tra phần thiết bị âm thanh trong cài đặt buổi gọi.
- Khoảng cách míc: míc cách miệng một gang tay tới một gang rưỡi, hơi chếch sang khóe miệng.
- Tai nghe: đã đeo tai nghe để tránh vọng tiếng chưa?
- Thu thử: ghi âm 15 giây rồi nghe lại. Có rè không, có vang không, có nhỏ quá không?
- Ánh sáng: mặt có sáng rõ không, có bị ngược sáng không?
- Camera: đã ngang tầm mắt chưa?
- Hậu cảnh: phía sau đã gọn gàng chưa?
- Phòng: đã tắt quạt, điều hòa ồn, đóng cửa tránh tiếng ngoài chưa?
Anh chị in cái checklist này ra dán cạnh màn hình. Chạy đủ tám dòng trước mỗi buổi, dần dần nó thành thói quen, và anh chị không bao giờ phải nghe câu “tiếng rè quá anh ơi” giữa buổi nữa.
Trung Voice hiểu vì sao âm thanh quan trọng đến vậy
Trung Voice xuất thân từ Gia Lai, giọng ngày đầu mỏng, chua chói và yếu. Sau khi bỏ đại học năm 2018 và bốn năm khổ luyện theo vòng lặp thu, nghe, sửa, làm lại, giọng đó dần thành một tài sản thật sự. Chính những năm ngồi trong phòng thu mỗi ngày đã dạy Trung Voice rằng âm thanh là một thế giới riêng, tinh tế và đáng tôn trọng.
Hơn 8 năm thu âm cho VinFast, Honda, Ford, Nescafé, Clear Men, 7Up, Trung Voice hiểu rõ một điều. Khán giả không tha thứ cho tiếng rè, nhưng họ cũng không bị ấn tượng bởi thiết bị đắt. Cái họ nhớ, cái khiến họ ở lại và tin, vẫn là giọng nói được luyện kỹ, được truyền đi sạch sẽ qua một bộ thiết bị vừa đủ.
Cho nên anh chị đừng để chuyện thiết bị làm mình tự ti, cũng đừng để nó làm mình quên mất cái lõi. Sắm một bộ vừa đủ, đặt cho đúng, rồi dồn sức luyện giọng. Giọng nói là tài sản, không phải may mắn. Và thiết bị chỉ là cái vỏ để tài sản đó được mang ra cho người nghe thấy đúng giá trị.
Bài viết liên quan cho diễn giả trực tuyến
- 7 Giây Đầu Tiên Quyết Định Khán Giả Ở Lại Hay Thoát Ra
- Giọng Đơn Điệu, Sát Thủ Thầm Lặng Giết Chết Buổi Livestream
- Khoảng Lặng, Vũ Khí Bị Bỏ Quên Của Diễn Giả Online
Bài viết liên quan cho diễn giả trực tuyến
- Nhất Thanh, Nhì Sắc, Tam Hình: Làm Chủ Hình Ảnh Và Ánh Mắt Qua Webcam
- Giọng Trầm Ấm Xuyên Màn Hình: Cách Luyện Chất Giọng Uy Và Ấm Cho Diễn Giả Online
- Tư Duy Diễn Giả Màn Hình: Vì Sao Màn Hình Nhỏ Ăn Mất Năng Lượng Và Cách Bù Lại
Nhận Bản đồ Nói Chạm Cảm Xúc miễn phí
Thiết bị giúp giọng anh chị được nghe rõ, nhưng để giọng đó chạm được vào cảm xúc người nghe thì cần một con đường khác. Trung Voice đã chuẩn bị một công cụ dành riêng cho anh chị. Đó là Bản đồ Nói Chạm Cảm Xúc, tóm tắt con đường để biến giọng nói thành thứ giữ chân và lay động người nghe trên môi trường trực tuyến.
Anh chị nhận bản đồ miễn phí tại đây: https://noicham.trungvoice.com/bandonccx
Đừng để một chiếc míc dở hay một khung hình tối làm rơi rụng giá trị mà anh chị đã dày công chuẩn bị. Hãy lo cho cái vỏ vừa đủ tốt, rồi dồn tâm sức vào cái lõi là giọng nói. Theo dõi Trung Voice để mỗi ngày thêm một góc nhìn, một bài tập nhỏ giúp giọng nói của anh chị ngày càng có sức chạm.