Anh chị có bao giờ nghe lại bản ghi buổi webinar của mình rồi tự thấy lạ tai không? Trên đầu thì cảm giác mình nói rất hay, rất nhiệt. Nhưng qua màn hình, giọng phát ra cứ mỏng, hơi chua, lại phẳng lì. Nó không giống cái uy mà anh chị muốn người nghe cảm thấy.
Đây là câu hỏi Trung Voice gặp nhiều nhất từ các diễn giả trực tuyến. Vì sao cùng một con người, ngoài đời nói chuyện thì có sức nặng, mà lên Zoom hay livestream lại nghe nhẹ tênh? Câu trả lời nằm ở một chữ ít người để ý, đó là chữ ÂM trong giọng nói.
Vì sao giọng mỏng chua lại mất uy qua màn hình
Khi anh chị nói trực tiếp, người nghe nhận được rất nhiều thứ cùng lúc. Họ thấy dáng đứng, thấy ánh mắt, cảm được năng lượng cả không gian. Giọng nói chỉ là một phần trong tổng thể đó. Dù giọng có hơi mỏng, các yếu tố khác vẫn gánh đỡ cho anh chị.
Nhưng qua màn hình thì khác hẳn. Phần lớn những gì người ta nhận được chỉ còn là âm thanh đi qua một chiếc loa nhỏ, một chiếc tai nghe rẻ tiền. Mọi sức nặng dồn hết vào giọng. Lúc này giọng mỏng và chua bị lộ ra rõ mồn một, không có gì che được nữa.
Tệ hơn, loa nhỏ và việc nén âm thanh trên đường truyền có xu hướng làm mất bớt phần trầm. Cái dày, cái ấm của giọng bị bào mòn. Phần cao, phần chua thì lại nổi lên. Cho nên một giọng vốn đã hơi mỏng, qua màn hình sẽ càng mỏng và chua hơn cả ngoài đời.
Kết quả là người nghe ngầm cảm thấy anh chị thiếu chắc chắn, dù nội dung rất giá trị. Họ chưa kịp phân tích, nhưng tai họ đã quyết. Một giọng mỏng chua khó tạo được cái nể.
Vì sao tai người tin vào giọng trầm ấm
Có một điều thú vị về cách con người nghe nhau. Giọng trầm thường gắn với cảm giác bình tĩnh, vững vàng, có kiểm soát. Giọng cao và gấp gáp lại gắn với lo lắng, hồi hộp, non nớt. Đây là phản xạ rất sâu, có từ trước cả khi con người biết nói thành lời.
Khi một người nói bằng giọng trầm, đầy đặn và thong thả, não người nghe ngầm hiểu rằng người này đang làm chủ tình hình. Họ chưa cần biết anh chị nói gì, nhưng đã thấy yên tâm. Sự yên tâm đó chính là gốc của lòng tin và sự nể trọng.
Đó là lý do vì sao những người dẫn dắt, những người có uy quyền thường có giọng trầm và ấm. Không phải họ may mắn sinh ra như vậy. Phần lớn là do cách họ đặt âm, cách họ dùng hơi và khoang cộng hưởng để giọng dày lên. Đây là kỹ năng học được, không phải số trời định.
Người nghe không phân tích từng câu của anh chị trong vài phút đầu. Họ chỉ cảm. Và một giọng trầm ấm khiến họ cảm thấy: người này đáng tin, người này đáng nghe.
Chữ ÂM trong H.Â.M, mảnh ghép bị bỏ quên
Trung Voice luôn nói về ba trụ cột của một giọng nói có sức chạm, gọi tắt là H.Â.M. Đó là Hơi, Âm và Miệng. Nhiều anh chị đã quen luyện hơi, đã chú ý mở khẩu hình. Nhưng phần Âm thì lại hay bị bỏ quên, dù nó chính là thứ quyết định giọng dày hay mỏng, ấm hay chua.
Âm ở đây là nói về nơi giọng của anh chị cộng hưởng. Cùng một luồng hơi, nếu anh chị đẩy âm lên cao trong mũi và cổ họng, giọng sẽ ra mỏng và chua. Nếu anh chị biết hạ điểm tựa của âm xuống, để giọng vang trong khoang ngực và phần dưới khuôn mặt, giọng sẽ dày lên, trầm xuống và ấm hẳn.
Hãy hình dung thế này cho dễ. Một giọng mỏng giống như tiếng gõ vào chiếc ly thủy tinh, cao và đanh. Một giọng trầm ấm giống như tiếng gõ vào thùng gỗ lớn, đầy và vang. Cùng một cú gõ, khác nhau ở cái khoang chứa âm bên trong. Việc của anh chị là học cách dùng cái khoang lớn hơn ấy.
Cách đặt âm để giọng dày, trầm và ấm hơn
Trung Voice không hứa anh chị đổi giọng sau một đêm. Nhưng nếu luyện đều mỗi ngày một chút, anh chị sẽ nghe thấy giọng mình dày lên thật sự. Đây là vài hướng để bắt đầu.
1. Hạ điểm tựa của âm xuống ngực
Anh chị thử đặt bàn tay lên giữa ngực, rồi ngân một tiếng “à” thật thoải mái. Mục tiêu là cảm nhận được lồng ngực rung lên dưới bàn tay. Khi thấy ngực rung, nghĩa là âm đang cộng hưởng đúng chỗ. Càng cảm được rung ở ngực, giọng càng trầm và dày.
2. Dùng âm “ừm” để tìm độ vang
Ngậm miệng lại và ngân nhẹ “ừm”, giữ cho âm rung ở vùng môi và phần trước khuôn mặt. Khi đã cảm được độ rung đó, anh chị mở miệng nói tiếp một câu mà vẫn giữ cái vang ấy. Đây là cách kéo phần cộng hưởng ấm áp vào lời nói hằng ngày.
3. Đặt giọng trên nền hơi sâu
Một giọng trầm ấm phải đứng trên một cột hơi vững. Trước khi nói, anh chị hít sâu xuống bụng, rồi để câu nói tựa lên luồng hơi đi ra đều đặn. Giọng có hơi nâng đỡ sẽ đầy đặn, không bị đuối và không bị bốc lên cao thành chua.
4. Nói chậm lại để âm kịp vang
Khi nói quá nhanh, âm chưa kịp cộng hưởng đã bị đẩy ra ngoài, nghe sẽ mỏng và gấp. Anh chị thử nói chậm hơn một nhịp, cho mỗi từ có chỗ để ngân và lắng. Riêng việc chậm lại thôi đã khiến giọng nghe trầm tĩnh và có uy hơn nhiều.
5. Hạ giọng ở cuối câu
Nhiều người vô tình nâng giọng lên cao ở cuối câu, nghe thành ra như đang hỏi, như đang phân vân. Anh chị tập chủ động hạ giọng xuống ở cuối mỗi câu khẳng định. Cách kết câu đi xuống đó phát đi tín hiệu chắc chắn, dứt khoát, và rất uy qua màn hình.
Năm điều này không tách rời nhau. Khi anh chị gom hơi, hạ âm, mở miệng đúng và nói chậm lại, chúng cộng hưởng thành một giọng trầm ấm và đáng tin. Đó chính là tinh thần của H.Â.M, với phần Âm là trái tim.
Trung Voice từng phải sửa giọng từ chua sang ấm
Trung Voice nói những điều này không phải từ sách vở, mà từ chính cái giọng của mình. Xuất thân từ Gia Lai, ngày đầu giọng của Trung Voice chua chói, mỏng và căng, nói nhanh như sợ bị cướp lời. Đó đúng là kiểu giọng lên màn hình thì mất uy mà nói trực tiếp cũng khó tạo nể.
Năm 2018, Trung Voice bỏ đại học để đi theo con đường giọng nói. Rồi bốn năm khổ luyện theo vòng lặp thu, nghe, sửa, làm lại. Phần khó nhất, phần tốn công nhất, chính là kéo cái âm đang treo trên cao và chua chói xuống cho tròn, cho ấm. Không có phép màu nào ở đây, chỉ có luyện đúng cách và luyện bền.
Sau hành trình đó, giọng chua chói ngày nào đã thành một tài sản thật sự. Hơn 8 năm thu âm cho VinFast, Honda, Ford, Nescafé, Clear Men, 7Up. Và sau này là đào tạo cho cả chủ tịch, thẩm phán, luật sư, doanh nhân. Trung Voice kể điều này không để khoe, mà để anh chị thấy một điều rõ ràng. Nếu một giọng từng bị chê là chua dở còn sửa được thành tròn ấm, thì giọng của anh chị cũng làm được.
Giọng nói là tài sản, không phải may mắn. Và khi cái tài sản đó được mài cho trầm, cho ấm, cho uy, thì giọng nói thay đổi, cuộc đời thay đổi theo. Mỗi buổi webinar, mỗi buổi livestream của anh chị sẽ khác hẳn.
Bài viết liên quan cho diễn giả trực tuyến
- 7 Giây Đầu Tiên Quyết Định Cả Buổi Nói Của Diễn Giả Online
- Giọng Đơn Điệu, Sát Thủ Thầm Lặng Giết Chết Buổi Livestream
- Khoảng Lặng, Vũ Khí Bị Bỏ Quên Của Diễn Giả Online
Bài viết liên quan cho diễn giả trực tuyến
- Đuối Giọng, Khàn Giọng Sau 2-3 Tiếng Zoom: Cách Giữ Giọng Bền Khỏe Cả Buổi Dài
- Giọng Đơn Điệu, Sát Thủ Thầm Lặng Giết Chết Buổi Livestream
- Nhất Thanh, Nhì Sắc, Tam Hình: Làm Chủ Hình Ảnh Và Ánh Mắt Qua Webcam
Nhận Bản đồ Nói Chạm Cảm Xúc miễn phí
Nếu anh chị muốn không chỉ có một giọng trầm ấm mà còn biết cách dùng nó để chạm vào cảm xúc người nghe suốt cả buổi, Trung Voice đã chuẩn bị một công cụ dành riêng cho anh chị. Đó là Bản đồ Nói Chạm Cảm Xúc, tóm tắt con đường biến giọng nói thành thứ giữ chân và lay động người nghe trên môi trường trực tuyến.
Anh chị nhận bản đồ miễn phí tại đây: https://noicham.trungvoice.com/bandonccx
Đừng để một giọng mỏng chua làm rơi mất cái uy mà chuyên môn của anh chị xứng đáng có. Theo dõi Trung Voice để mỗi ngày thêm một góc nhìn, một bài tập nhỏ giúp giọng nói của anh chị ngày càng dày, ấm và có sức chạm.