Anh chị có tin được không, một người đứng lớp hơn 15 năm, nói trước học sinh mỗi ngày, lại từng mang một nỗi sợ nghe rất lạ: sợ bị nhìn thấy trên internet. Đó là câu chuyện thật của chị Nguyễn Thị Thùy Ngân, Thạc sĩ, nhà đào tạo, Trọng tài Mind Map quốc tế, người mà Trung Voice muốn giới thiệu với anh chị hôm nay.
Câu chuyện của chị không chỉ là hành trình vượt qua nỗi sợ xuất hiện. Nó còn trả lời một câu hỏi mà rất nhiều giáo viên, nhà đào tạo, chuyên gia đang loay hoay: làm sao để luyện giọng nói hay, để mỗi giờ giảng không chỉ đúng mà còn chạm, để bước lên sân khấu online mà không run.
15 năm đứng lớp và một phương pháp tận gốc
Chị Ngân sinh ra ở một vùng quê nghèo miền Trung. Từ năm 2011, chị đi qua đủ môi trường của nghề dạy: trung tâm luyện thi đại học, trường tư thục, trường trung học cơ sở. Năm 2015, chị hoàn thành luận văn Thạc sĩ Lý luận và Phương pháp dạy học với đề tài ứng dụng sơ đồ tư duy trong dạy học Lịch sử. Chị cố tình chọn môn bị gắn mác học thuộc nặng nề nhất để thử phương pháp ở nơi khó nhất.
Từ đó, chị theo đuổi một câu hỏi gốc rễ: vì sao có người học một lần là khắc vào đầu, có người đọc mười lần vẫn trôi tuột. Năm 2021, chị trở thành Trọng tài Mind Map quốc tế và mở học viện riêng đào tạo sơ đồ tư duy cho phụ huynh và học sinh. Chị không dạy mẹo làm đẹp bề mặt, chị dạy đến gốc rễ cách bộ não sắp xếp tri thức.
Biến cố buổi trưa tháng 4 và quyết định rời vùng an toàn
Một buổi trưa tháng 4 năm 2022, sau giờ dạy, chị vội ăn cơm rồi chuẩn bị chạy đến trường tiếp như mọi ngày. Nhưng khi cúi xuống đi giày, cả cơ thể chị như sụp xuống, từng sợi dây thần kinh lên tiếng cảnh báo rằng sức khỏe của chị đang có vấn đề, rằng chị không thể tiếp tục guồng quay này. Hôm ấy chị vẫn đến lớp, nhưng với một tâm thế hoàn toàn khác.
Không lâu sau, chị rời môi trường nhà nước, kết thúc hành trình giáo viên biên chế để bắt đầu con đường mới: học tập, phát triển bản thân và xây sự nghiệp đào tạo của riêng mình. Những ngày đầu rời biên chế, có những đêm chị tự hỏi mình có liều quá không, tiền tháng sau lấy từ đâu. Nhưng chị đã đi tiếp.
Nỗi sợ lạ lùng của người đứng lớp
Điều thú vị nhất trong câu chuyện của chị Ngân nằm ở đây. Rời biên chế rồi, chuyên môn có thừa, chị vẫn trốn sau màn hình suốt nhiều năm. Chị từng lấy lý do mình còn khiếm khuyết để trì hoãn việc xuất hiện trên mạng, không dám quay video, không dám để người khác nhìn thấy mình trên internet.
Nghe quen không anh chị? Đó chính là rào cản số một của hầu hết chuyên gia muốn trở thành diễn giả trực tuyến. Không phải thiếu kiến thức, không phải thiếu thiết bị, mà là nỗi sợ bị đánh giá. Rồi chị Ngân nghiệm ra một điều, và chị quay lại rèn luyện cùng cộng đồng để vượt qua giới hạn của chính mình.
Người mạnh mẽ thật sự không phải người không sợ, mà là người nhìn thẳng vào nỗi sợ và vẫn bước tiếp.
Hôm nay, người phụ nữ từng sợ xuất hiện ấy dậy từ 4 giờ 30 sáng mỗi ngày để thực hành biết ơn cùng học viên, đọc khoảng 30 cuốn sách mỗi năm bằng chính kỹ thuật đọc kết hợp vẽ sơ đồ tư duy, và đang xây dựng cộng đồng 1.000 nhà đào tạo tinh hoa. Chị còn là người đứng sau hệ sinh thái sống lành mạnh Suối Nguồn khởi đầu tại Quảng Ngãi, và về đích Half Marathon, đạp xe 300 cây số từ Siem Reap về Phnom Penh. Một nguồn năng lượng mà Trung Voice thật lòng nể phục.
Vì sao người đứng lớp cần luyện giọng nói hay
Câu chuyện của chị Ngân chạm đúng một điều Trung Voice vẫn nói với học viên của mình. Với người đứng lớp, giọng nói không phải trang sức, nó là công cụ lao động chính. Một giờ giảng hay đến đâu, nếu giọng đều đều, thiếu điểm nhấn, người học sẽ trôi tuột như đọc mười lần vẫn quên. Ngược lại, một giọng nói có hơi, có nhịp, có cảm xúc sẽ khắc kiến thức vào trí nhớ người nghe, đúng như cách sơ đồ tư duy khắc hình ảnh vào não bộ.
Càng bước lên môi trường online, điều này càng đúng. Qua chiếc loa điện thoại, người học không cảm nhận được ánh mắt hay năng lượng phòng học. Thứ duy nhất chạm vào họ là giọng nói. Trung Voice tin chắc rằng giọng nói là tài sản, không phải may mắn. Và tài sản đó, ai cũng luyện được, giống hệt tinh thần mà chị Ngân dạy học viên: không phải do khiếu, mà do phương pháp tận gốc cộng với kỷ luật mỗi ngày.
5 bước luyện giọng nói hay dành cho giáo viên và nhà đào tạo
Từ 8 năm làm nghề thu âm quảng cáo cho các thương hiệu như VinFast, Honda, Nescafé và nhiều năm đào tạo giọng nói cho nhà đào tạo, luật sư, chủ doanh nghiệp, Trung Voice đúc kết 5 bước nền tảng mà anh chị có thể bắt đầu ngay tại nhà.
- Thứ nhất, làm chủ hơi thở. Tập thở bụng mỗi ngày 5 phút. Hít vào phình bụng, thở ra hóp bụng, nói trên làn hơi đi ra. Hơi thở vững thì giọng mới vững, đứng lớp cả buổi không hụt hơi, và cảm giác hồi hộp trước ống kính cũng giảm rõ rệt.
- Thứ hai, mở khẩu hình và phát âm tròn chữ. Đọc to một đoạn văn mỗi sáng, cố tình mở miệng lớn hơn bình thường một chút. Người học rất dễ mất tập trung nếu phải căng tai mới nghe rõ thầy cô nói gì.
- Thứ ba, kiểm soát tốc độ và khoảng lặng. Nói chậm hơn tốc độ trò chuyện thường ngày khoảng 10 phần trăm, và dám dừng 1 đến 2 giây trước ý quan trọng. Khoảng lặng đúng chỗ chính là chiếc bút dạ quang của bài giảng.
- Thứ tư, nhấn nhá bằng cảm xúc thật. Trước khi nói điều gì, hãy cảm điều đó trước. Giọng nói truyền cảm không đến từ kỹ thuật diễn, mà đến từ việc anh chị thật sự tin vào điều mình dạy, giống cách chị Ngân kể về chính nỗi sợ của mình.
- Thứ năm, thu âm và nghe lại mỗi ngày. Dùng điện thoại thu 1 phút giảng thử, nghe lại và chỉnh đúng một điểm mỗi lần. Trung Voice không hứa thay đổi sau một đêm, nhưng 90 ngày luyện đều đặn sẽ cho anh chị một giọng nói khác hẳn. Kỷ luật nhỏ mỗi ngày, đúng tinh thần dậy 4 giờ 30 sáng của chị Ngân.
Lời nhắn từ Trung Voice
Chị Ngân mất nhiều năm để dám bước qua nỗi sợ bị nhìn thấy. Nhưng khi đã bước qua, chị không chỉ xuất hiện, chị còn chủ động mời người khác dám xuất hiện cùng mình. Đó là vòng tròn đẹp nhất của người làm nghề đào tạo: mình vượt qua được, rồi đưa tay kéo người sau.
Anh chị muốn học cách tư duy bằng hình ảnh và phương pháp dạy tận gốc, hãy ghé trang của chị tại ngannguyen.vn, đọc bài cách đọc sách nhanh cho người mới bắt đầu hoặc cách vẽ hình trung tâm sơ đồ tư duy. Chị cũng đang tặng miễn phí cuốn sách về sơ đồ tư duy tại thuyngan.com, món quà rất đáng nhận cho anh chị nào ham học.
Còn nếu anh chị là giáo viên, nhà đào tạo đang muốn giờ giảng của mình chạm sâu hơn và sẵn sàng bước lên sân khấu trực tuyến, hãy bắt đầu từ 5 bước luyện giọng ở trên, và theo dõi Trung Voice để mỗi tuần nhận thêm những bài tập giọng nói thực tế. Giọng nói thay đổi, cuộc đời thay đổi, câu chuyện của chị Ngân là một minh chứng sống.