Cùng một phòng Zoom, vì sao có người vừa cất tiếng là cả trăm người im lặng lắng nghe, có người vừa mở miệng là tay ai cũng đưa lên tắt cam?
Anh chị có để ý điều này chưa. Trong cùng một buổi học online, cùng một buổi webinar, cùng một cuộc họp trên Zoom, luôn có hai kiểu người rất khác nhau.
Một người nói, cả phòng tự động dừng lại. Tiếng gõ bàn phím ngừng. Những khuôn mặt đang lơ đãng bỗng ngẩng lên nhìn vào màn hình. Người ta quên cả việc trả lời tin nhắn để nghe cho hết câu.
Một người khác nói, không khí chùng xuống. Vài chiếc camera lặng lẽ tắt. Vài người mở tab khác. Buổi học vẫn diễn ra, nhưng phòng đã trống dù con số người tham dự không hề giảm.
Điều đáng nói là hai người đó nhiều khi giỏi chuyên môn ngang nhau. Vậy thì sự khác biệt nằm ở đâu? Câu trả lời, theo Trung Voice, gần như luôn nằm ở giọng nói và cách dẫn dắt.
Sự thật phũ phàng: qua màn ảnh nhỏ, năng lực chuyên môn thôi chưa đủ
Khi đứng trên sân khấu thật, anh chị có rất nhiều thứ để giữ chân khán giả. Ánh đèn, sân khấu, ngôn ngữ cơ thể, ánh mắt giao tiếp, cả sự hiện diện vật lý của một con người bằng xương bằng thịt.
Lên Zoom, gần như tất cả những thứ đó biến mất. Anh chị chỉ còn lại một khung hình nhỏ bằng bàn tay và một thứ duy nhất đi thẳng vào tai người nghe, đó là giọng nói.
Màn ảnh nhỏ là một bộ lọc rất tàn nhẫn. Nó cắt bớt năng lượng, làm phẳng cảm xúc, và phóng to mọi điểm yếu trong cách nói của anh chị. Một giọng nói thiếu nội lực ngoài đời còn gắng gượng được, lên Zoom là lộ ra ngay.
Cho nên có một sự thật mà nhiều chuyên gia giỏi không muốn thừa nhận. Trên không gian online, người ta không nghe anh chị vì anh chị giỏi. Người ta nghe anh chị vì cách anh chị cất tiếng khiến họ không thể không nghe. Chuyên môn quyết định anh chị có gì để nói. Giọng nói quyết định người ta có chịu nghe hay không.
Trên Zoom, chuyên môn cho anh chị quyền được nói. Nhưng chính giọng nói mới quyết định anh chị có được lắng nghe hay không.
4 dấu hiệu của người thật sự “làm chủ phòng Zoom”
Suốt nhiều năm dẫn dắt các buổi đào tạo online hàng trăm người, Trung Voice nhận ra người làm chủ phòng Zoom luôn có chung vài đặc điểm rất rõ. Anh chị thử soi lại mình qua bốn dấu hiệu này.
1. Giọng nói có nội lực, không cần gào vẫn có sức nặng
Người làm chủ phòng không nói to. Họ nói có lực. Đó là sự khác biệt rất lớn.
Giọng có nội lực là giọng đi từ hơi thở sâu, có điểm tựa, có độ vang. Khi giọng có nội lực, từng câu chữ phát ra đều chắc, đầy, rõ ràng. Người nghe cảm nhận được sự vững vàng ngay cả khi không nhìn thấy mặt anh chị. Họ tin người đang nói là người biết mình đang nói gì.
2. Giữ được năng lượng ổn định từ phút đầu đến phút cuối
Một buổi học online có thể kéo dài một, hai, ba tiếng. Người làm chủ phòng giữ được một đường năng lượng ổn định suốt thời gian đó.
Họ không bùng cháy ở mười phút đầu rồi xẹp dần. Họ biết phân phối năng lượng giọng nói như một người chạy đường dài. Lúc cần nhấn thì nhấn, lúc cần lắng thì lắng, nhưng chưa bao giờ để phòng rơi vào trạng thái đều đều buồn ngủ.
3. Biết ngắt nhịp để giữ sự chú ý
Đây là điểm tinh tế mà ít người để ý. Người làm chủ phòng không lấp đầy mọi khoảng trống bằng lời. Họ biết dừng đúng lúc.
Một khoảng lặng đặt đúng chỗ có sức mạnh hơn cả chục câu nói. Nó khiến người nghe phải dồn sự chú ý về phía anh chị, chờ đợi câu tiếp theo. Người nói liên tục không nghỉ làm não người nghe mệt và buông. Người biết ngắt nhịp làm chủ được sự tập trung của cả phòng.
4. Dẫn dắt được cảm xúc của đám đông
Người làm chủ phòng không chỉ truyền thông tin. Họ điều khiển cảm xúc. Họ biết lúc nào nâng giọng để khơi dậy khát khao, lúc nào hạ giọng để chạm vào nỗi trăn trở, lúc nào đẩy nhịp nhanh lên để tạo hứng khởi.
Khi anh chị dẫn được cảm xúc của một đám đông qua màn hình, họ không còn là người ngồi nghe. Họ trở thành người đồng hành. Và người đồng hành thì không tắt cam.
3 lý do nhiều chuyên gia giỏi vẫn “mất phòng” khi lên online
Trung Voice đã gặp rất nhiều anh chị chuyên môn cực kỳ vững, kiến thức đủ để dạy cả ngày không hết, nhưng lên Zoom là mất phòng. Lý do thường nằm ở ba điểm sau.
Lý do thứ nhất: giọng bị phẳng đi qua màn hình
Nhiều anh chị nói chuyện ngoài đời rất duyên, rất cuốn. Nhưng khi qua micro và màn hình, giọng bị nén lại, mất đi độ vang và chiều sâu. Cái duyên ngoài đời không tự động đi qua được màn ảnh nhỏ.
Kết quả là một giọng nói nghe mỏng, thiếu sức nặng, không đủ lực để giữ chân người nghe ở phía bên kia màn hình.
Lý do thứ hai: nói đều đều một nhịp gây buồn ngủ
Đây là cái bẫy lớn nhất. Khi tập trung vào nội dung, anh chị rất dễ rơi vào trạng thái nói một nhịp, một tông, từ đầu đến cuối.
Ngoài đời, ngôn ngữ cơ thể còn bù lại được phần nào. Trên Zoom, một giọng đều đều không lên không xuống chính là liều thuốc ngủ hiệu quả nhất. Người nghe không cố tình bỏ đi, họ chỉ đơn giản là mất sức chú ý rồi tay tự đưa lên tắt cam.
Lý do thứ ba: cạn năng lượng sau một tiếng đầu
Dẫn online ngốn năng lượng hơn anh chị tưởng rất nhiều. Không có phản hồi trực tiếp từ khán giả, không thấy ánh mắt gật gù cổ vũ, nhiều anh chị tự cạn pin sau khoảng một tiếng.
Giọng bắt đầu xuống, hơi bắt đầu hụt, sự hào hứng ban đầu nhạt dần. Và một khi năng lượng của người dẫn tụt xuống, cả phòng tụt theo. Đó là lúc những chiếc camera lần lượt tắt.
Hướng đi: rèn giọng và dẫn dắt theo phương pháp, không phải may rủi
Tin tốt là làm chủ phòng Zoom không phải năng khiếu trời cho. Nó là một kỹ năng có thể rèn được, nếu anh chị đi đúng phương pháp.
Trung Voice luôn nhắc anh chị mình một nguyên tắc gốc, đó là H.Â.M. Hơi thở làm nền tảng, Âm thanh tạo nội lực và độ vang, Miệng và khẩu hình giúp lời nói rõ ràng tròn vành. Ba yếu tố này là cái gốc của một giọng nói có sức nặng qua màn hình.
Và hành trình của một người nói cũng đi qua năm cấp độ rất rõ ràng. Trung Voice gọi đó là 5 cấp độ giọng nói:
- Cấp 1, vô hình. Nói mà không ai để ý, lên Zoom là người bị tắt cam đầu tiên.
- Cấp 2, dám nói. Vượt qua nỗi sợ, dám bật mic, dám lên hình.
- Cấp 3, nói đúng. Phát âm rõ ràng, tròn vành rõ chữ, người nghe hiểu trọn ý.
- Cấp 4, nói hay. Có nhịp, có cảm xúc, có màu sắc khiến người nghe thấy cuốn.
- Cấp 5, nói thuyết phục. Dẫn dắt được cảm xúc đám đông, khiến người ta tin và hành động.
Người làm chủ phòng Zoom là người đã đi đến cấp 4 và cấp 5. Tin Trung Voice đi, không ai sinh ra đã ở đó. Họ đi từng bậc một, bằng luyện tập có phương pháp.
Câu chuyện của Trung Voice
Trung Voice hiểu rất rõ cảm giác bị mất phòng, bởi vì Trung Voice từng là người bị bỏ qua.
Một cậu trai từ Gia Lai, bỏ dở đại học, mang theo một giọng nói chua, chói, nói câu nào người ta cũng nhăn mặt. Gửi đi không biết bao nhiêu bản demo thu âm mà gần như không ai phản hồi. Cảm giác cất tiếng lên mà cả thế giới im lặng, Trung Voice đã sống với nó rất lâu.
Nhưng chính vì đi qua con đường đó, Trung Voice mới tin chắc một điều. Giọng nói là thứ rèn được. Sau tám năm đứng trong phòng thu cho VinFast, Honda, Ford, Nescafé, Vietnam Airlines, và sau rất nhiều buổi dẫn phòng Zoom hàng trăm người, Trung Voice càng thấm điều này hơn.
Có những buổi online kéo dài mấy tiếng, cả trăm người ở đầu bên kia, vậy mà camera vẫn sáng, bình luận vẫn chạy, năng lượng vẫn giữ đến phút cuối. Đó không phải may mắn. Đó là kết quả của giọng nói được rèn và cách dẫn dắt được luyện thành phương pháp.
Giọng nói là tài sản, không phải may mắn. Người được nhớ mặt nhớ tên trên Zoom là người đã đầu tư cho thứ tài sản đó.
Làm chủ phòng Zoom, suy cho cùng, không chỉ là chuyện kỹ thuật. Đó là chuyện vị thế và sự công nhận. Khi anh chị làm chủ được căn phòng, anh chị không còn là một cái tên trong danh sách người tham dự. Anh chị trở thành người được nhớ, được tìm, được nhắc đến. Đó chính là con đường trở thành một Online Speaker được công nhận.
Bước tiếp theo dành cho anh chị
Nếu đọc đến đây và anh chị nhận ra mình đang là người dạy, người bán, người dẫn dắt online quy mô lớn, nhưng vẫn chưa thật sự làm chủ được căn phòng của mình, thì đây là lúc nên nghiêm túc với giọng nói.
Trung Voice đang hoàn thiện một chương trình dành riêng cho điều này, mang tên “Online Speaker, Làm Chủ Phòng Zoom”, gồm 10 buổi đi từ rèn giọng đến nghệ thuật dẫn dắt cả phòng. Một lộ trình bài bản để anh chị không còn là người bị tắt cam, mà trở thành người khiến cả phòng phải lắng nghe.
Anh chị hãy theo dõi Trung Voice để là người đầu tiên nhận tin khi chương trình chính thức mở. Giọng nói của anh chị xứng đáng được đầu tư, và vị thế của anh chị xứng đáng được công nhận.
