Cảnh quen thuộc: người rơi rụng dần, cuối buổi chỉ còn lác đác
Anh chị có nhớ cảm giác này không. Đầu buổi Zoom, danh sách người tham gia hiện lên con số đẹp. Một trăm. Hai trăm. Có khi hơn.
Anh chị bắt đầu nói. Năng lượng đầy ắp. Slide chỉn chu. Nội dung tâm huyết chuẩn bị cả tuần.
Rồi một điều âm thầm diễn ra. Camera lần lượt tắt. Tên người tham gia chuyển thành hình tròn xám lạnh. Con số ở góc màn hình tụt dần. Một trăm còn tám mươi. Tám mươi còn năm mươi.
Đến phút cuối, khi anh chị nói câu quan trọng nhất, câu mà anh chị muốn cả phòng khắc ghi, thì màn hình chỉ còn lác đác vài người. Phần lớn đã lặng lẽ rời đi từ lúc nào không hay.
Cảm giác ấy không vui. Trung Voice hiểu, vì Trung Voice cũng từng đứng ở đó. Và sự thật là, vấn đề thường không nằm ở nội dung. Nội dung của anh chị đủ tốt. Vấn đề nằm ở chỗ khác.
Sự thật: màn ảnh nhỏ làm cảm xúc dễ nguội
Khi anh chị dạy trực tiếp trong một hội trường, anh chị có rất nhiều thứ để giữ người ở lại. Ánh mắt chạm ánh mắt. Hơi ấm của một căn phòng đông người. Ngôn ngữ cơ thể lan tỏa. Một cái gật đầu, một tiếng cười, một ánh nhìn chăm chú từ hàng ghế đầu.
Tất cả những thứ đó nuôi năng lượng cho anh chị, và nuôi luôn sự kết nối giữa anh chị với học viên.
Qua Zoom, gần như toàn bộ những thứ ấy biến mất. Anh chị nói vào một ô vuông nhỏ. Phía bên kia là những khung hình tắt camera, là sự im lặng, là những con người đang vừa nghe vừa lướt điện thoại, vừa trả lời tin nhắn, vừa nghĩ tới bữa trưa.
Màn ảnh nhỏ tạo ra một khoảng cách vô hình. Khoảng cách ấy khiến cảm xúc dễ nguội. Người học không cảm thấy anh chị đang nói với họ, mà cảm thấy anh chị đang nói trước một đám đông vô danh. Mà đã là vô danh thì rời đi cũng chẳng sao, chẳng ai để ý.
Nhưng đây mới là phần quan trọng. Khoảng cách ấy không phải bức tường không thể vượt qua. Có một cây cầu bắc ngang được, và cây cầu đó chính là giọng nói của anh chị.
Khi mọi tín hiệu trực tiếp bị cắt bỏ, giọng nói trở thành thứ mạnh nhất còn lại. Một giọng nói biết kết nối có thể bù đắp cho tất cả những gì màn hình đã lấy đi. Nó chui qua tai nghe, đi thẳng vào lòng người, và giữ họ ở lại.
4 cách dùng giọng nói và cảm xúc để kết nối qua màn hình
Trung Voice đã dạy hàng trăm người trên Zoom trong một buổi. Và Trung Voice rút ra bốn cách dùng giọng nói để giữ chân họ tới phút cuối. Bốn cách này anh chị áp dụng được ngay từ buổi tiếp theo.
1. Nói như đang nói với một người duy nhất
Đây là bí mật lớn nhất, và cũng dễ làm nhất. Khi có hai trăm người trong phòng Zoom, bản năng của anh chị là nói với hai trăm người. Giọng tự động trở nên trịnh trọng, xa cách, như đọc thông báo.
Hãy làm ngược lại. Hãy nói như đang ngồi cà phê với một người bạn thân, kể cho người đó nghe một điều anh chị tâm đắc.
Thay vì kính thưa các anh chị học viên, hãy nói anh chị ơi, em muốn kể cho anh chị nghe chuyện này. Giọng hạ xuống một chút, chậm lại một chút, ấm hơn một chút. Mỗi người ngồi sau màn hình sẽ có cảm giác anh chị đang nói riêng với mình. Đó chính là sự thân mật. Và sự thân mật giữ người ta ở lại.
2. Gọi tên, tương tác, giữ năng lượng phòng
Người ta khó rời đi khi họ cảm thấy mình được nhìn thấy. Vậy nên hãy nhìn thấy họ.
Hãy gọi tên. Chị Lan đang ở đây phải không, chị thử trả lời giúp Trung Voice câu này nhé. Chỉ một cái tên thôi, cả phòng lập tức tỉnh táo, vì ai cũng nghĩ biết đâu lát nữa tới lượt mình.
Hãy đặt câu hỏi liên tục và mời họ gõ vào khung chat. Anh chị nào thấy đúng thì cho Trung Voice một chữ Có ở phần bình luận. Khi tay họ động đậy, đầu họ ở lại trong phòng.
Và hãy giữ năng lượng bằng chính giọng nói. Năng lượng của anh chị là năng lượng của cả phòng. Nếu giọng anh chị đều đều, mệt mỏi, người học sẽ buồn ngủ theo. Nếu giọng anh chị có lửa, có nhịp lên xuống, cả phòng sẽ tỉnh theo.
3. Kể chuyện chạm cảm xúc
Không ai rời đi giữa một câu chuyện hay. Đó là sự thật của loài người từ thời ngồi quanh đống lửa.
Lý thuyết làm người ta buồn ngủ. Câu chuyện làm người ta nín thở chờ đoạn kết. Vậy nên đừng dạy bằng gạch đầu dòng khô khan. Hãy gói kiến thức vào một câu chuyện có nhân vật, có biến cố, có cảm xúc.
Anh chị có thể nhớ một cấu trúc kể chuyện đơn giản, có một nhân vật, nhân vật ấy có một mong muốn, rồi gặp trở ngại, rơi xuống đáy, tìm ra một bước ngoặt, vượt qua được, và rút ra một bài học. Bảy bước đó là khung xương cho gần như mọi câu chuyện chạm tới lòng người.
Quan trọng hơn cả khung là cách anh chị kể bằng giọng. Tới đoạn cao trào thì giọng dồn lại. Tới đoạn lắng đọng thì giọng chùng xuống, nhỏ lại, để một khoảng lặng. Chính giọng nói biến một câu chuyện bình thường thành khoảnh khắc người học nhớ mãi.
4. Ánh mắt vào ống kính, nụ cười, giọng ấm
Người xưa có câu, nhất thanh, nhì sắc, tam hình. Giọng nói đứng đầu, nhưng hình ảnh vẫn góp phần. Qua màn hình, ba thứ này cộng hưởng với nhau.
Hãy nhìn vào ống kính, không nhìn vào khuôn mặt người ta trên màn hình. Khi anh chị nhìn ống kính, mỗi học viên cảm thấy anh chị đang nhìn thẳng vào mắt họ. Đó là ánh mắt duy nhất anh chị có được qua Zoom, đừng bỏ phí.
Hãy mỉm cười khi nói. Nghe lạ, nhưng nụ cười có âm thanh. Một giọng nói phát ra từ khuôn mặt đang cười sẽ ấm hơn, sáng hơn, dễ thương hơn. Người bên kia cảm nhận được, dù họ không giải thích nổi vì sao.
Và trên hết, hãy giữ giọng ấm. Giọng ấm là giọng có hơi thở, có cảm xúc thật, không gồng, không diễn. Giọng ấm làm người lạ thành người quen chỉ sau vài phút.
Vì sao kết nối tạo ra cộng đồng trung thành
Anh chị có thể hỏi, giữ người ở lại tới phút cuối thì được gì. Được rất nhiều, và đây mới là phần đáng giá nhất.
Người học không quay lại vì anh chị dạy đúng. Họ quay lại vì anh chị khiến họ cảm thấy điều gì đó. Cảm thấy được tôn trọng, được truyền cảm hứng, được chạm tới. Kiến thức thì ở đâu cũng có, tìm trên mạng vài phút là ra. Nhưng cảm giác kết nối với một người thầy thì không tìm được ở chỗ khác.
Khi anh chị kết nối được bằng cảm xúc, ba điều xảy ra. Người học ở lại lâu hơn. Người học quay lại buổi sau. Và người học kể cho người khác nghe về anh chị.
Truyền miệng là thứ marketing mạnh nhất, và rẻ nhất. Một học viên được anh chị chạm tới sẽ tự nguyện đi kể cho bạn bè, đồng nghiệp, người thân. Họ trở thành người bán hàng miễn phí cho anh chị, không phải vì được trả công, mà vì họ thật sự cảm động.
Với một người dạy online, mối quan hệ chính là tài sản dài hạn. Lượt xem rồi sẽ trôi qua. Nhưng một cộng đồng học viên trung thành, gắn bó, tin tưởng, thì còn lại với anh chị nhiều năm. Đó là nền móng vững nhất để xây sự nghiệp.
Hướng rèn: giọng ấm theo phương pháp H.Â.M, hâm nóng cảm xúc
Giọng ấm không phải năng khiếu trời cho. Giọng ấm là kỹ năng rèn được. Trung Voice gọi vui hướng rèn này là H.Â.M, tức là hâm nóng cảm xúc trước khi nói.
Anh chị thử ba bước đơn giản này trước mỗi buổi Zoom.
Hâm nóng cơ thể. Trước buổi vài phút, hít sâu xuống bụng, thả lỏng vai, ngáp vài cái cho cổ họng mở ra. Cơ thể căng cứng thì giọng cũng cứng theo. Cơ thể thả lỏng thì giọng tự nhiên mềm và ấm.
Âm thanh có hơi thở. Đừng nói bằng cổ họng, hãy nói có hơi đẩy từ bụng lên. Giọng có hơi là giọng có sức sống, nghe đầy đặn và ấm áp. Giọng thiếu hơi nghe mỏng, gấp gáp, lạnh.
Mở cảm xúc trước khi mở miệng. Trước khi vào buổi, anh chị tự hỏi một câu, tôi đang ở đây, tôi muốn trao điều gì cho những con người này. Khi trong lòng anh chị có cảm xúc muốn trao đi, giọng nói tự khắc ấm lên, không cần diễn.
Rèn ba bước này đều đặn, giọng anh chị sẽ thay đổi. Và khi giọng nói thay đổi, cách người ta nhìn anh chị cũng thay đổi theo.
Câu chuyện Trung Voice
Trung Voice không nói những điều trên từ sách vở. Trung Voice nói từ chính con đường mình đã đi.
Ngày xưa, Trung Voice là một thanh niên Gia Lai với giọng nói chua chói và nặng tiếng địa phương. Một giọng nói mà gửi đi đâu cũng ít người hồi đáp. Trung Voice đã mất nhiều năm để rèn từ giọng dở thành giọng chuyên nghiệp, để rồi được thu âm cho VinFast, Honda, Ford, Vietnam Airlines, và đào tạo cả chủ tịch, thẩm phán, luật sư, doanh nhân.
Trên hành trình đó, Trung Voice xây một cộng đồng hơn hai mươi nghìn người yêu giọng nói. Và Trung Voice đã đứng lớp Zoom với hàng trăm người trong một buổi, học được bằng trải nghiệm thật cách giữ họ ở lại tới phút cuối.
Chính vì vậy Trung Voice tin chắc một điều. Giọng nói không chỉ để nói cho hay. Giọng nói là thứ xây nên những mối quan hệ tốt đẹp, kể cả khi anh chị và người học cách nhau qua một màn ảnh nhỏ.
Giọng nói thay đổi, cuộc đời thay đổi. Khi anh chị thay đổi cách mình kết nối qua màn hình, cả cộng đồng học viên của anh chị cũng thay đổi theo.
Bước tiếp theo dành cho anh chị
Nếu anh chị là chuyên gia, coach, trainer hay giảng viên đang dạy online, và anh chị muốn không còn cảnh người rơi rụng giữa buổi, thì hãy bắt đầu từ giọng nói.
Trung Voice đang hoàn thiện một khóa học dành riêng cho điều này, khóa Online Speaker, Làm Chủ Phòng Zoom. Mười buổi, đi sâu vào nghệ thuật truyền cảm hứng và kết nối qua màn ảnh nhỏ, để anh chị giữ chân hàng trăm người tới phút cuối và khiến họ muốn quay lại.
Khóa sắp ra mắt. Anh chị hãy theo dõi Trung Voice và để lại thông tin để nhận tin sớm nhất khi khóa mở. Còn ngay từ buổi Zoom kế tiếp, anh chị hãy thử một việc nhỏ thôi, nói như đang nói với một người duy nhất, và lắng nghe sự khác biệt.
Vì một giọng nói biết kết nối, qua bất kỳ màn hình nào, vẫn chạm được tới trái tim con người.
