Anh chị có để ý không, có những webinar mà người dẫn chỉ kể một câu chuyện thôi, vậy mà đến đoạn chốt đơn cả phòng gật gù mua hàng như một lẽ tự nhiên. Lại có những buổi khác, người dẫn nói rất hay, dẫn chứng đầy đủ, nhưng đến lúc mời mua thì ai cũng thấy gượng, thấy bị bán. Cùng là bán, vì sao một bên mượt mà còn một bên lộ liễu?
Câu trả lời nằm ở hai chữ: kể chuyện. Nhưng không phải kể chuyện kiểu kể cho có. Mà là kể để dẫn dắt cảm xúc, để người nghe tự đi đến quyết định, chứ không phải bị anh chị đẩy tới. Và điều ít người nói tới là: một câu chuyện hay tới đâu cũng có thể bị giết chết bởi một giọng đều đều. Đây mới là phần Trung Voice muốn anh chị nghe đến cùng hôm nay.
Vì sao kể chuyện bán được mà không lộ liễu
Khi anh chị bán hàng trực diện, kiểu “sản phẩm này tốt lắm, anh chị mua đi”, người nghe lập tức dựng hàng rào phòng thủ. Đó là phản xạ tự nhiên. Ai cũng ghét cảm giác bị bán, dù ai cũng thích được mua. Cái hàng rào đó càng dày hơn trên môi trường online, nơi người ta chỉ cách nút thoát đúng một cú nhấp chuột.
Câu chuyện thì khác. Khi anh chị kể một câu chuyện, người nghe không còn ở thế phòng thủ nữa, họ chuyển sang thế lắng nghe. Họ tự đặt mình vào nhân vật, tự thấy nỗi đau của nhân vật giống nỗi đau của mình, tự mong nhân vật tìm được lối ra. Và khi lối ra đó chính là điều anh chị đang bán, người nghe không thấy bị bán, họ thấy được chỉ đường. Đó là sự khác biệt giữa lộ liễu và tự nhiên.
Nói cách khác, câu chuyện làm thay anh chị cái việc thuyết phục. Anh chị không cần khen sản phẩm, để nhân vật trong chuyện sống qua sự thay đổi đó, người nghe tự rút ra kết luận. Nhưng muốn câu chuyện làm được việc này, nó phải chạm. Và thứ quyết định nó có chạm hay không, phần lớn nằm ở giọng nói chứ không chỉ ở nội dung.
Giọng nói mới là thứ kể chuyện, không phải con chữ
Anh chị thử nghĩ mà xem. Một câu chuyện viết ra giấy thì ai đọc cũng giống nhau. Nhưng cùng câu chuyện đó, người này kể nghe rưng rưng, người kia kể nghe như đọc báo cáo. Khác nhau ở đâu? Ở giọng. Ở nhịp nhanh chậm, ở chỗ ngắt nghỉ, ở cao trào được đẩy lên rồi hạ xuống đúng lúc, ở cái cảm xúc thật được truyền qua từng câu chữ.
Một câu chuyện hay là cái xương. Giọng nói mới là phần thịt, phần hồn làm nó sống dậy. Khi nhân vật chạm đáy, giọng anh chị phải trầm xuống, chậm lại, để người nghe cảm được sức nặng của khoảnh khắc đó. Khi nhân vật tìm thấy lối ra, giọng phải sáng lên, có lực, kéo người nghe đi lên cùng. Đó là điều con chữ không bao giờ tự làm được.
Trung Voice hay nói với học viên rằng nói hay chưa đủ, phải nói để dẫn dắt và bán được. Kể chuyện trong webinar là minh chứng rõ nhất cho câu này. Anh chị có thể viết một kịch bản câu chuyện hoàn hảo, nhưng nếu giọng không biết lên xuống theo cảm xúc của chuyện, thì người nghe vẫn ngồi đó dửng dưng, và đến đoạn chốt họ vẫn thoát.
Lỗi lớn nhất: giọng đều đều giết chết câu chuyện hay
Qua nhiều năm đào tạo diễn giả trực tuyến, Trung Voice thấy một điều đáng tiếc lặp đi lặp lại. Nhiều anh chị đầu tư rất kỹ cho nội dung câu chuyện, chọn tình tiết hay, gài thông điệp khéo, vậy mà khi kể lên thì câu chuyện cứ phẳng lì. Vì giọng đều đều từ đầu đến cuối.
Giọng đều đều nghĩa là cả câu chuyện được kể trên cùng một mực âm lượng, một tốc độ, một cảm xúc. Đoạn nhân vật khổ sở cũng kể bằng giọng đó. Đoạn nhân vật vỡ òa cũng kể bằng giọng đó. Đoạn cao trào đáng lẽ phải nín thở thì lại trôi tuột qua như mọi câu khác. Người nghe không có chỗ nào để rung động, vì giọng anh chị không cho họ tín hiệu rằng “đây là chỗ quan trọng đấy”.
Dưới đây là vài biểu hiện cụ thể của lỗi giọng đều đều mà Trung Voice hay gặp:
- Kể cao trào bằng giọng bình thường. Đoạn đáng lẽ phải chậm lại, nhấn mạnh, để người nghe nín thở, thì anh chị lại nói lướt qua nhanh như mọi câu khác. Khoảnh khắc vàng của câu chuyện bị bỏ phí.
- Không có điểm dừng. Anh chị kể liền mạch không nghỉ, sợ khoảng lặng. Nhưng chính khoảng lặng đúng chỗ mới cho người nghe thời gian thấm. Kể mà không có nhịp nghỉ thì người nghe chỉ nghe được chữ, không cảm được chuyện.
- Cảm xúc trong giọng không khớp với chuyện. Miệng kể chuyện buồn mà giọng vẫn tươi rói, hoặc kể chuyện vui mà giọng vẫn đều phẳng. Người nghe cảm nhận sự lệch đó ngay, và họ ngừng tin vào câu chuyện.
- Đến đoạn chuyển sang bán thì đổi giọng đột ngột. Đang kể chuyện bằng giọng ấm áp, tự nhiên, đến lúc mời mua thì giọng bỗng cứng lại, lên gân kiểu quảng cáo. Cú đổi giọng đó tố cáo ý đồ bán hàng, và mọi sự tự nhiên trước đó đổ sông đổ biển.
Lỗi cuối cùng đáng nói nhất. Bao công sức kể chuyện để giữ người nghe ở thế không phòng thủ, vậy mà chỉ một cú đổi giọng sang kiểu bán hàng là cái hàng rào dựng lên trở lại. Đoạn chuyển từ kể sang mời phải mượt như không có ranh giới, và điều đó nằm hoàn toàn ở giọng nói.
Kể chuyện để bán bằng giọng nói, làm sao cho đúng
Trung Voice không tin vào mẹo đổi đời sau một đêm. Nhưng tin vào vài nguyên tắc đơn giản, luyện đều sẽ thấy câu chuyện của anh chị có sức nặng khác hẳn.
1. Dùng nhịp để dẫn cảm xúc
Câu chuyện không nên kể với một tốc độ. Đoạn dẫn dắt, mô tả bối cảnh, anh chị kể với nhịp vừa phải. Đến đoạn căng thẳng, đoạn nhân vật đứng trước lựa chọn lớn, anh chị chậm lại, hạ giọng, để người nghe căng tai theo dõi. Nhịp chính là tay lái cảm xúc của cả câu chuyện.
2. Đặt khoảng lặng đúng chỗ
Sau một câu quan trọng, đừng nói tiếp ngay. Hãy dừng một nhịp. Khoảng lặng đó không phải là thiếu sót, nó là không gian để người nghe thấm điều vừa nghe. Người kể chuyện non thì sợ khoảng lặng, người kể chuyện giỏi thì biết dùng nó như một cú nhấn không lời.
3. Hâm nóng cảm xúc trong giọng trước khi kể
Anh chị không thể kể một câu chuyện cảm động bằng một cái giọng nguội lạnh. Trước khi vào câu chuyện, hãy thật sự sống lại cảm xúc của nó trong lòng mình, để cảm xúc đó tự nhiên thấm vào giọng. Khi anh chị thật sự cảm, người nghe cảm theo. Khi anh chị diễn, người nghe biết ngay là đang diễn.
4. Giữ giọng kể nguyên vẹn khi chuyển sang mời
Đây là điểm quyết định một buổi bán hàng có lộ liễu hay không. Khi chuyển từ kể chuyện sang giới thiệu sản phẩm, anh chị giữ nguyên cái giọng ấm áp, chân thành đang dùng để kể. Đừng đột ngột lên gân. Để người nghe cảm thấy lời mời mua chỉ là phần tiếp theo tự nhiên của câu chuyện, chứ không phải một đoạn quảng cáo bị cắt dán vào.
5. Đặt âm tròn, ấm và lấy hơi đủ
Một giọng mỏng, chua, hụt hơi thì kể chuyện gì cũng khó chạm. Một giọng tròn, ấm, đầy hơi tự nó đã có sức truyền cảm. Đây là phần gốc rễ, là công thức H.Â.M mà Trung Voice hay nhắc: Hơi đủ, Âm tròn, Miệng mở rõ. Có cái gốc này, mọi kỹ thuật kể chuyện bên trên mới phát huy được.
Một câu chuyện hay là cái xương. Giọng nói mới là phần hồn làm nó sống dậy và chạm được vào người nghe. Cùng một câu chuyện, giọng đều đều biến nó thành bản báo cáo, giọng biết lên xuống biến nó thành một trải nghiệm người ta không quên.
Một câu chuyện Trung Voice vẫn hay kể
Trung Voice xin kể anh chị nghe một câu chuyện, và anh chị để ý xem nó dẫn cảm xúc thế nào. Có một cậu bé quê Gia Lai, giọng mỏng và chua chói, nói nhanh và căng như sợ người ta cướp lời. Cậu đứng trước đám đông là mất tự tin, mở miệng lên là người ta chê giọng. Với một người mơ được sống bằng giọng nói, đó là một nỗi đau âm ỉ.
Năm 2018, cậu bỏ đại học, một quyết định mà ai nghe cũng lắc đầu. Rồi bốn năm trời khổ luyện theo một vòng lặp lì lợm: thu, nghe lại, sửa, làm lại. Cái giọng chua chói ngày nào dần dần đổi khác. Hôm nay, sau hơn 8 năm, cậu bé đó đã thu âm cho VinFast, Honda, Ford, Nescafé, Clear Men, 7Up, và đứng lớp đào tạo cho cả chủ tịch, thẩm phán, luật sư, doanh nhân.
Anh chị thấy không, Trung Voice vừa kể một câu chuyện, và trong câu chuyện đó có một thông điệp được gài vào mà không cần phải rao: giọng nói là tài sản, không phải may mắn, và phương pháp luyện đúng có thể đổi cả một giọng bị chê dở. Đó chính là cách kể chuyện để dẫn dắt mà không lộ liễu. Anh chị không bị bán điều gì, nhưng anh chị vừa tin vào một điều.
Và nếu câu chuyện này được kể bằng một giọng đều đều, vô hồn, thì dù tình tiết có y hệt, anh chị đã không thấy gì rung động cả. Đó là lý do giọng nói thay đổi thì cuộc đời thay đổi, vì cùng một câu chuyện, một thông điệp, giọng nói quyết định nó có chạm tới người nghe hay không.
Bài viết liên quan cho diễn giả trực tuyến
- Nói Chạm Cảm Xúc Qua Màn Hình
- Chốt Sale Cuối Webinar Bằng Giọng Nói Khiến Người Ta Hành Động
- Giọng Đơn Điệu, Sát Thủ Thầm Lặng Giết Chết Buổi Livestream
Nhận Bản đồ Nói Chạm Cảm Xúc miễn phí
Nếu anh chị muốn kể chuyện trong webinar sao cho dẫn dắt được cảm xúc và bán hàng thật tự nhiên, thì gốc rễ vẫn là một giọng nói biết chạm. Trung Voice đã chuẩn bị một công cụ dành riêng cho anh chị, đó là Bản đồ Nói Chạm Cảm Xúc, tóm tắt con đường biến giọng nói thành thứ giữ chân và lay động người nghe trên môi trường trực tuyến.
Anh chị nhận bản đồ miễn phí tại đây: https://noicham.trungvoice.com/bandonccx
Đừng để một câu chuyện hay mà anh chị dày công chuẩn bị bị giết chết chỉ vì giọng kể đều đều, khi mà nó hoàn toàn xứng đáng chạm tới trái tim người nghe và dẫn họ tới quyết định mua. Theo dõi Trung Voice để mỗi ngày thêm một góc nhìn, một bài tập nhỏ giúp giọng nói của anh chị ngày càng có sức chạm và sức bán.